Strona kędzierzyńskich bibliotek szkolnych /
/publikacje nauczycieli
ZABAWY MAJĄCE NA CELU BLIŻSZE POZNANIE SIĘ UCZNIÓW I INTEGRACJĘ ZESPOŁU
Zabawy i ćwiczenia integracyjne dają dzieciom możliwość aktywnego uczestnictwa, dzieci nie muszą kryć swoich emocji podczas zabaw, mogą komunikować się z innymi uczestnikami werbalnie i niewerbalnie, odgrywać różne role, poruszać się, podejmować decyzje.
Nauczyciel powinien aktywnie uczestniczyć w zajęciach. Oznacza to, że razem
z uczniami wykonuje ćwiczenia, a nie jest jedynie instruktorem lub obserwatorem zdarzeń. Zwiększa to atrakcyjność
i wiarygodność nauczyciela. Dodatkowym plusem jest to, że nie tylko dzieci integrują się ze sobą, ale także nauczyciel z podopiecznymi.
Zajęcia integrujące należy prowadzić metodami aktywnymi. Ważne jest, aby gry
i ćwiczenia były atrakcyjne i dynamiczne, by angażowały różne sfery aktywności dziecka.
Zajęcia powinny sprawiać przyjemność dzieciom i nauczycielom. Istotne jest, aby nauczyciel wybrał takie ćwiczenia, w których sam będzie chętnie uczestniczył
i będą one zgodne z jego osobowością i temperamentem. W przeciwnym razie zajęcia wypadną sztucznie, bez osiągnięcia zamierzonego celu.
Zabawy integracyjne dają szansę tym, którzy należą do uczniów odnoszących mniej sukcesów. Redukują lęki, ułatwiają tworzenie spójnej grupy. Wykorzystując naturalne potrzeby i energię uczniów, wyzwalają w nich naturalną gotowość do współpracy.
Nauczyciel nie tylko prowadzi zajęcia, ale jest także uważnym obserwatorem całej grupy. Dzieci mogą w różny sposób reagować na przebieg zajęć, stąd nauczyciel powinien być przygotowany na zmianę scenariusz lub jego elementów.
1. ***
Uczniowie losują kartki z numerami i dobierają się parami,
każda osoba z pary zadaje koledze 5 pytań dotyczących jego osoby (tego co lubi, czym się interesuje)
Na zakończenie każdy uczestnik zabawy wypowiada zgromadzone informacje o koledze wymawiając wcześniej jego imię, np. "Ania lubi psy".
2.
Uczniowie stoją w kole i rzucając do siebie piłkę podają swoje imiona wraz z przymiotnikiem, który ich charakteryzuje.
3.
Każdy uczeń chwyta za koniec sznurka i w ten sposób powstają pary.
Autoprezentacja w parach:
"Na imię mam..., moim ulubionym.... jest....
Przedstawienie partnerów na forum grupy - każdy przedstawia swojego partnera powtarzając to, co od niego usłyszał.
4.
Uczniowie losują wizytówki, a następnie w miejscu przeznaczonym na imię wpisują takie imię, jakie chcieliby nosić na tej lekcji. Kartki przypinają do ubrań w widocznym miejscu.
W celu poznania nowych imion wszyscy stają w kręgu
i przedstawiają się nowymi imionami w ten sposób, że każda następna osoba przedstawia poprzednią i samą siebie.
Nauczyciel zaczyna, np. "Ja jestem Ada". Następna osoba mówi: "To jest Ada, a ja jestem Jola" itd. do momentu, gdy nauczyciel zakończy: np. "To jest Ania, a ja jestem Ada".
Zabawa integrująca, pomagająca w nawiązaniu kontaktu z grupą
i w "przełamywaniu lodów". Ponadto dobry sposób na wyrzucenie niepotrzebnych emocji i obniżenie napięcia.
Nauczyciel zwraca się do uczniów:
"Przykucnijmy w kręgu i zacznijmy mruczeć. Najpierw cicho, później coraz głośniej i głośniej. Na mój sygnał "teraz" wszyscy skaczemy do góry, wydając równocześnie najgłośniejszy krzyk, na jaki nas stać - taki, żeby nas było słychać na końcu szkoły. Oszczędzają się tylko te osoby, które mają kłopoty z gardłem. Wszystko jasne?- to mruczymy.". Ćwiczenie powtarzamy.
6.
Każdy dzieli się z pozostałymi informacjami o tym, co najbardziej lubi, a czego nie znosi.
Uczniowie mają chwilę na zastanowienie się nad odpowiedzią.
Wszyscy stają w kręgu i prowadzący zaczyna, np. "Jestem..., najbardziej lubię..., nie znoszę..., po czym w ten sam sposób przedstawiają się pozostali uczniowie.
7.
Uczniowie losują znaczki-identyfikatory (np. grzybki, pajace, domki, żaglówki, wieże), dzielące ich na czteroosobowe [K1] grupy. Nauczyciel prosi o utworzenie kręgu i wyjaśnia, że dziś będą się przedstawiać nazwami ze swych identyfikatorów. Uczeń trzymający piłkę przedstawia się: "Jestem grzybek" i podaje piłkę zgodnie z ruchem wskazówek zegara, kolejnemu uczniowi itd., aż piłka wróci do ucznia-"grzybka".
Teraz kładziemy piłkę pośrodku kręgu i nauczyciel wywołuje kolejne grupy, np. "Pajacyki!" - wtedy uczniowie z tymi znaczkami tworzą krąg wokół piłki i chodząc wokół niej kłaniają się pozostałym uczniom stojącym w dużym kręgu. Gdy nauczyciel wywoła kolejną grupę, pajacyki wracają, a ich miejsce przy piłce zajmują np. "grzybki".
8.
Uczniowie losują wizytówki z wizerunkiem św. Mikołaja i na jego brodzie wpisują, co chcieliby dostać pod choinkę. Pod spodem wpisują swoje imię.
Uczniowie przypinają wizytówki do ubrań i na dany przez nauczyciela znak, krążą swobodnie po klasie, podając rękę jak największej liczbie osób w czasie powitania przedstawiają się
i odczytują życzenia z wizytówek.
9.
Nauczyciel prosi uczniów o utworzenie kręgu. Uczniowie kolejno kończą zdanie: "Najlepsza rzecz, która zdarzyła mi się ostatnio, to...".
10.
MIŁOŚNICY KSIĄŻEK
Zabawa w kategorie czytelników.
Wszyscy stoją w kręgu. Nauczyciel wymienia jakąś grupę czytelników, np. miłośnicy baśni - wówczas osoby, które czują się członkami takiej grupy robią krok do przodu w kierunku środka koła, pozostali zostają na miejscach. Nauczyciel wywołuje kolejną grupę, np. miłośnicy książek przyrodniczych - procedura powtarza się. Następne grupy to np.: miłośnicy poezji, sensacji, horrorów, książek przygodowych, nie czytający książek itp. do momentu, kiedy jedna z osób nie dotrze do samego środka koła. (Te same osoby mogą być miłośnikami różnych grup tematycznych i wtedy cały czas przesuwają się do przodu).
11.
Każdy uczeń staje w dowolnie wybranym miejscu. Stoi prosto, stopy stawia razem i nie odrywając ich od podłoża, zaczyna się pochylać
w różnych kierunkach, sprawdzając jednocześnie, jak daleko może się wychylić bez upadku.
Po wykonaniu tego ćwiczenia, łączą się w grupy, np. 3-osobowe i każdy w grupie stara się wykonać to samo ćwiczenie przy pomocy kolegów. Uczniowie powinni zwrócić uwagę, na ile ćwiczenie jest łatwiejsze dzięki pomocy innych i na ile partnerzy potrafią pomóc.
12.
1.
14.
Dzieci siedzą w kręgu, prowadzący mówi: Witam wszystkich, którzy. (lubią owoce, uwielbiają lody, maja coś niebieskiego, lubią się śmiać, lubią zwierzęta.). Dzieci identyfikujące się z cechami, które wymienia nauczyciel wstają i przedstawiają się.
15.
ISKIERKA
Wszyscy stają w kręgu, podając sobie dłonie. Prowadzący puszcza "iskierkę": Iskierkę puszczam w krąg, niech wróci do mych rąk - następnie ściska dłoń osoby stojącej po prawej stronie, która przekazuje uścisk dalej. Gdy "iskierka wróci", wszyscy kucają. Powoli podnosząc się, nasilają głos, który przy wyskoku zamienia się w dowolny okrzyk.
16.
MOJE ULUBIONE ZWIERZĄTKO
Prowadzący proponuje, by po kolei każdy spróbował ruchem, głosem naśladować zwierzę, które najbardziej lubi. Pozostali odgadują, jakie to zwierzę?
17.
CIEŃ
Uczestnicy dobierają się parami. Jedna osoba chodzi i wykonuje dowolne ruchy,
a druga jest jej cieniem. Po pewnym czasie na znak prowadzącego następuj zmiana ról.
18.
LUSTRO
Uczestnicy dobierają się w pary. Jedna osoba jest "odbiciem w lustrze"
i naśladuje ruchy osoby przeglądającej się. "Odbicie" musi jednak pamiętać, że jeżeli przeglądający np. drapnie się prawa ręką, to "ono" -drapnie się ręką lewą. Po pewnym czasie zmiana ról.
- mówi o swoich pozytywnych cechach.
Formy pracy: grupowa, indywidualna
Pomoce: mazaki, kartki papieru A4 i A5, duży arkusz, szpilki lub przylepce, karty ewaluacyjne.
Zajęcia powinny być poprzedzone krótkim ćwiczeniem, które ma na celu zorientowanie się nauczyciela, jak uczniowie radzą sobie w dostrzeganiu własnych pozytywnych cech.
Moje |
cechy |
pozytywne |
negatywne |
Ćwiczenie 1
Wszyscy przedstawiają się imieniem i jednym przymiotnikiem, np. Dziś jestem wesołą Anią, błękitnooką Basią, szalonym Bartkiem
- Każdy maluje swój znak (karty A4).
- Dzielimy się na trzyosobowe grupy (np. odliczając do trzech).
- Dzielimy się spostrzeżeniami o tym, co widzimy na naszych rysunkach.
- Na podstawie wszystkich rysunków-znaków tworzymy jeden wspólny rysunek będący znakiem naszej grupy. Tak się porozumiewamy, aby taki rysunek powstał.
- Każda grupa kładzie swój rysunek-znak na podłodze.
- Przyglądamy się tym znakom i tak się porozumiewamy, aby powstał z nich jeden, wspólny znak naszej klasy.
- Wieszamy nasz znak w widocznym miejscu w klasie.
- Na kartkach A5 piszemy zdanie:
"Lubię w Tobie....",
- Przypinamy sobie wzajemnie kartki do pleców.
- Chodzimy swobodnie po klasie i kończymy zdanie na każdej kartce, np. "Lubię w tobie poczucie humoru, (ktoś dalej pisze) wesołość, spokój.itp. (Dobrze jest gdy nauczyciel dyskretnie czuwa, aby nie wpisywano negatywnych określeń).
- Uczniowie głośno odczytują zawartość kartek.
Ewaluacja:
Każdy uczeń otrzymuje kartke z pytaniem: Jak myślisz, czy organizowanie podobnych zajeć dla dzieci w Twoim wieku jest potrzebne? Uzasadnij wypowiedź.
umiejętności:
- umie mówić o sobie,
- uczeń potrafi się komunikować,
Formy pracy: grupowa, indywidualna
Pomoce: różne gazety i czasopisma, koperty - tyle ilu jest uczniów
w klasie.
PRZEBIEG ZAJĘĆ:
Uczniowie siedzą w kręgu. Każda osoba kończy zdanie: W tej chwili czuje się.. (pokaz mimiczny).
Gazety leżą na podłodze po środku.
Wszyscy uczniowie otrzymują po jednej kopercie.
Każde dziecko bierze dowolnie wybraną gazetę, kartkuje ją, wydziera to wszystko, co ma coś z nim wspólnego (wyobraża jego cechy, zainteresowania, ulubione zajęcia, itp.).
Dzieci wymieniają się gazetami, np. ok. 20 min. Następnie chowają swoje materiały do kopert.
Każde dziecko (kolejno zapraszane) opowiada o sobie przez pryzmat wyjmowanych z koperty obrazków, ilustracji, sloganów, pojedynczych wyrazów.
Uczniowie sami decydują o tym, co na swój temat powiedzą i jaka długa będzie ich wypowiedź.
Ewaluacja:
Zajęcia kończymy refleksją:
- Co nam dało spotkanie?
- Czy chcemy jeszcze uczestniczyć w podobnych zajęciach?
Propozycja zajęć integracyjnych w pierwszym dniu nauki
Nauczyciel i uczniowie siadają w kręgu. W tle słychać spokojna muzykę.
v Przedstawienie się imieniem. Każdy wypowiada imiona poprzednich osób, które się przedstawiły, a na końcu wymienia swoje (podpowiedzi wskazane).
v Na środek wychodzą osoby, które maja coś wspólnego, np. potrafią grac na jakimś instrumencie, lubią teatr, maja rodzeństwo.
v Podział na cztery grupy wg pory (wiosna, lato.) urodzenia. Pod oknem staja urodzeni latem, przy tablicy - zimą. Nauczyciel może zapytać czy znalazły się osoby uradzone tego samego dnia, o tej samej godzinie/ w grupach uczniowie szukają swoich cech i zapisują je na kartkach, wcześniej ustalają, co ich łączy, np. wszyscy byli na wakacjach nad morzem, potrafią pływać, lubią mleko, maja ten sam kolor oczu. Następnie odczytują notatki i zastanawiają się, które grupy mają wspólne cechy.
v Podział na dwuosobowe zespoły. Jeden drugiemu obrysowuje dłoń. "Właściciel podpisuje kontur dłoni imieniem i nazwiskiem. Wewnątrz dłoni wpisuje trzy cechy pozytywne, z których jest dumny (np. dobrze gram w piłkę, przeczytałem dużo książek, zdobyłem Rysy w Tatrach). Uczniowie wymieniają się kartkami. Każdy wpisuje drugiemu "plusy".
v Pod koniec zajęć nauczyciel tłumaczy, że każdy zatrzymuje swoją dłoń i ma na nią patrzeć, kiedy mu jest smutno lub, gdy wątpi w siebie, a takie sytuacje podczas roku szkolnego na pewno nastąpią.
v Na zakończenie, na wielkim kartonie, rozrysowane zostaje drzewo "genealogiczne" klasy (zostanie powieszone w klasie).
v Uczniowie dorysowują listki i wpisują poznane wspólne cechy. Im więcej listków tym drzewo ładniejsze. Kolorami liści zaznacza się różne cechy:
- czerwone liście - wspólne cechy całej klasy (wszyscy mieszkamy w .);
- żółte - cechy trzech osób;
- zielone - cechy dwóch osób;
- niebieskie - zależne od inwencji twórców.
W korzenie można wpisać nauczycieli, którzy będą uczyć daną klasę.
Jak zgrać klasę czyli 10 sposobów na sukces:
1. Wybierzcie dobrego przewodniczącego klasy - niech będzie to osoba lubiana, pomysłowa, ale stanowcza.
2. Organizujcie jak najwięcej wspólnych imprez pozaszkolnych - wypadów do kina.
3. W klasowe imprezy wciągajcie wszystkich z klasy, nie zamykajcie "kręgu wtajemniczonych".
4. Starajcie się nie dopuszczać do spięć.
5. Urządzajcie głosowania w różnych sprawach.
6. Spędzajcie przerwy razem, na zabawach, grach i żartach.
7. Nie zapominajcie o swoich urodzinach - niech każdy w klasie ma swój dzień raz w roku i "Sto lat" odśpiewane przez klasę.
8. Promujcie uzdolnionych kolegów.
9. Nie zostawiajcie słabeuszy bez pomocy.
10. Nigdy nie dawajcie za wygraną. Trzymajcie się razem!
opracowała Renata Matusiak PSP 9